Ahmet Paşa’nın oğludur. Ahmet Paşa Erzurum Valisi – Seraskirat’ta 1836 yılında 55 yaşında vefat edip Erzurum Lala Paşa camisinde defin edildikten sonra karısı Bejanidze Dudi Hanım oğlu Şerif Bey’i yanına alarak İstanbul Sarayda Gürcü asıllı Bezmi Alem Valide Sultan’ın yanına gider. Yönetimin tekrar oğluna geçmesi için onun himayesine eğitim almak için bırakır.

Şerif Bey Endurun’u bitirdikten sonra Sarayda iyice yetişir. Osmanlı Paşası olarak Çıldır Eyaletinin yönetimini alır. III. Allexandere ‘nin karısı imparatoriçe Fyodorova’nın amcasının kızını alır. Kısa zamanda Rus İmparatoru Aleksandr ‘ın gözüne girer. Rus Hükümeti Şerif Paşa’nın Osmanlının aynı zamanda en iyi yetiştirmiş olduğu bir siyasi Paşası olduğunu bilmesine rağmen yinede Çar onu sarayına alır. Çar da siyasi davranarak onu elde etmek için 1878 ‘de alınan bir kararla Rus Generalliği unvanı ile rütbelendirilir.

Osmanlı ve Rus ilişkilerinde her iki taraftan da nüfuzlü bir kişi olduğundan sözü çok geçerlidir. Aynı zamanda Ruslar Şerif Paşa’nın otoritesinden dolayı büyük yardımlar görür. Rus Hükümeti ve İmparatoru tarafından devamlı değerli hediyeler kendisine gelir. Şerif Paşa’nın istediği istekler yerine getirilir.

Rusya’nın Gürcistan ve Güney Kafkasya’ya göz dikmesi yüzünden Şerif Paşa Osmanlıdan yana politika izler. Şerif Paşa’nın ikinci evliliği Kars Kızlçakçaklı Meşur Aslan Ağanın kızından on bir çocuğu vardır. Çocuklarının eğitimi Osmanlıca, Rusca ve Gürcücedir. Şerif Paşa’nın sarayı mobilyası Avrupa döşemeli olup duvarlarında silah ve paha biçilemez resimler vardır. Bu saray Hihan’ın ve Shalta’nın en güzel müzesi ve kültür merkezidir.

Şerif Paşa 1829 doğumlu olup 1892 vefat etmiş mezarı Kocahi ( Koçağı ) dedir.

.

Çıldır Valisi Seyyid Ahmed Paşa' nın Gürcistan ve Açıkbaş hakkında Erzurum Valisine yazdığı Acaralı Himşiaşivili ( Hamşizade ) Ahmet Bey / Paşa Hakkındaki 1243- ( 1828 ) Tarihli Şukka ise ;

-Çıldır Beylerbeyi berdelelerinin Erzurum valisi kullarına gönderdiği mektuptur.

-Kulunuz sunar ki’

Ahıska’dan kulların gelmesinden beş gün sonra Dergah-ı Alî Kapucubaşı rütbeli (Osmanlı Saray Baş kapıcı rütbelilerinden) Acaralı Ahmet Bey fakir haneye gelip padişahın iradesiyle ve Açık baş Hanoğlu Vahtang’la Gürye ve Gürcistan ve Açıkbaş durumu görüştükten beş altı ay önce Güril Mamya’nın Hanımına demiş ki “Oğlun çocuktur. Kralın yanına gönderilsin, eğitilsin sana da hükümdarlık ( Devlet yönetmek ) yakışmaz.

Oğlun büyüdüğünde yine makamınıza oturursunuz diyerek Mamya Güril’e bir General tavsiye edip onu ürkütmüş ve şimdilik Ruslar İranlılarla yaptıkları çarpışmalara gitmemizi biraz ertelettirdiyse de elbette gönderir diye güvendiğin bozulmasından görüşmeler sırasında Hamşizade Ahmet Bey’i yanlarına istemişler ve kendisi iyice düşünmeden gidemeyip oğlunu ( Şerif Bey ) elli piyade ile Acara dolaylarındaki Gürye sınırında Askana Kalesi’ne göndermiş ve silahlı adamları içeri almayan ve kimseyi aldırmazken bunları ( Şerif Bey asker ve silahlı adamlarını ) kaleye alıp Mamya’nın Hanımı bile yanına gelip bir gün birlikte kalmışlar ve Ruslar’a olan nefretlerini açığa vurup Osmanlı Devletine bağlılıklarına gönülden karar vermişler ve bağışlayıcı serasker Efendimize bu maddeyi öne sürmüş “Eğer ki Osmanlı Devleti, bize sahip çıkarsa Ruslar’a kesin cevap verip Askana Kalesini hemen sana teslim ederim”. Diyerek Hamşizade Ahmet Bey’in oğlunu evlat edinmiş ve askerlerinin şehri ( Kaleyi ) boşatmaları için adı geçen komutan bile birkaç gün içinde ( Hamşizade Ahmet Beyin ) Acara’ya ulaşacağından Güril Mamya Hanım’ın Amca oğlu olan Han’dan yanındaki komutanın güvenilir adamına (kendi) arkadaşlarının da katılmasıyla ve Mamya Güril’ de sözünde durursa Ulu Tanrının da isteğiyle ve padişahımızın doğruluk ve saflığıyla Açıkbaş’a Han kullarının gelmesinin kolay olacağı ve sözünde durmazsa keyhüsrev’e bir miktar askerin katılmasıyla kendine ait Şamu-Kemin denilen yerde tahta oturmasına ve Gürye’den de isteyenlerin ona katılacakları ve öteki askerleri ile bile kendisi ve Vantang kullarıyla Ahıska’ ya doğru gideceğine disiplinli ve inançlı olacağına söz vererek Osmanlı devletine girdiği sayıda askeriyle hizmet ettikleri zaman da bu askerlerin aylıklarının tümüyle düzenli olarak verilmesini ve kendilerine katılacak Açıkbaş Halkına da her koşulda güvenilmesini buranın güçlü merkez olacağı ve Livane Beyi Ali Bey’in de beş bin kadar askeriyle hizmette bulunacağı ve diğer kazalara da gerekli askerlerden yana tembihlerde bulunup kusur yapmayıp buna dair padişah iradelerine göre Allah’ın yüce yardımı ve ( Devletin ) çalışmalarıyla ve padişahımın çabaları ve dualarıyla gereken gayret ve yurttaşlık görevinde padişahın buyruk verdiğinde yüce Allah kısmet ederse en küçük kusur etmeyeceğim. Bu konuda buyruk ve ferman padişahımızındır.

Seyyid Ahmet 5 Mayıs 1828 İmza Mühür

.

ACARALI ŞERİF BEY.

.

Bütün Komutanlıklardan Savunma Bakanlığına gönderilen telgrafta, bu yörenin Rusya’ya bırakılacağı söylentisinin halkı rahatsız ettiği , Rusların Batum üzerinden ilerleyerek Artvin ve Acara’yı alma düşüncesinde olduğu, Rus ordusunun mevcut ilerleyişinin halkı galeyana getirdiği ve çeşitli müdafaa cemiyetlerinin kurulduğu, durumu kontrol altına almak ve Ruslara buraları zorla almalarının mümkün olmadığını anlatmak için önemli noktalara asker sevk edildiği bildiriliyor; Rusya’ya nota göndermek için izin istendiği ve bu notanın işe yaramaması durumunda da direnmek için asker, para,mühimmat ve erzak ihtiyacı duyulduğu arz olunur.

.

Makâm-ı Âli-i Seraskerîye Batum Kumandanlığından mevrûd 22 Nisan 94 târihli telgrafnâme

Bu havâlinin Rusyalıya terk olunacağı şâyiâsı deverân etmekde ve geçende Rusya askeri bağtetenve cebren Livane’ye girmesinden Acaralı Şerif Bey’in efâl –i menzûmesine i’timâden o cihetden daha ilerlemesinden dolayı ahâli-i mahalliyyenin ezhânı fevk-al-gaye tahdîş olarak muhâfaza-i vatanları uğrunda her türlü fedâkârlığı göze aldırarak taraf taraf cem’iyyetler teşkîl etmekte bulundukları anlaşılmıştır. Ma-mâfih akşamki Livane Kâim- makâmının iş’ârına nazaran Rusyalı Livane’ye daha birkaç tabur götürüb Batum üzerine ilerlemek tasavvurunda olduğundan ve şu hâlde ahâlinin teslîhi mümkün olamayacağı gibi 16 Nisan 94 târihli Makâm-ı Sâmî-i Vekâlet-penâhînin emr-i telgrâfisinde Rusyalılar şayed dostâne tebligâtı dinlemeyip cebren tecâvüz etmeğe tesaddî ederler ise mukâbele olunması iktizâ edeceği ferman buyurulmasından bu halde ahâliye müzâheret ve Rusyalıya mukâvemet olunmak üzere şimdiden Çoruh nehrine nâzır olan tepelere bir iki tabur asâkir-i şahâne ta’yîn olunduğu iki tabur dahi Çaku sırtına yerleştirilmişdir. Muvâfık irâde –i aliye olur ise ahâlinin galeyân –ı efkârından bahsle mugâyir-isulh ve müsâlemet olarak cebren girdiği Livane kasabasından emr gelinceye kadar çıkıp eski mevkîlerine gitmesi General Kamarof’a bir kerre daha taraf-ı âcizînden sûret-i resmiyyede yazılıb ısga edip de çekildiği hâlde febihâ şâyet dinleyib de orada kalır ise ahâlinin önü alınamayacağı hareket edecek olur ise ber-vech-i ma’rûz mukâbele olunacağı cihetle bunun için başkaca emr verilmesi ve … Rusyalılar Livane’ye tacâvüze başladıkları sırada Acara ve Ordugâha dahi tecavüz edecekleri me’mûl –i kavî olduğundan ol hâlde fırka-i hümâyunun ikmâl-i nevâkısı için arz ve taleb eylediğim 59 asker ve paranın vaktiyle yetiştirilmesi ve akçe ile zahîrenin dahi ber-vech-i sâbık tertîb buyurulması tedâfûi icrâsında bu cihetle hareketle ve tedbîr alınmak lâzım geleceğinin sür’at-i emr ve iş’ârı arz ve istirham olunur. Ferman

.

Not : Acaralı Şerif Bey, Hamşizade Şerif Bey’ dir.

ATASE Arşivi

ORH

K: 71

G:97

B:97-1

.

Kaynak :

T.C ARTVİN VALİLİĞİ

19. VE 20 . yüzyıl belgelerinde ARTVİN

.

Göğe Komşu Topraklar / ARTVİN

.

İlgili Yarbay tarafından zamanın Yüksek Askerî Şûrâ Başkanlığına gönderilen ; Rus Askerlerinin Artvin ve Ardanuç çevresindeki durumun yanı sıra burada ki ahalinin ve Türk askerlerinin mevcut durumları ve donanımları ile ilgili bilgi vererek nelere ihtiyaç duyulduğunu arz eden telgraf.

.

Telgraf

29 Haziran 1293

.

Dâr-ı Şûrâ Riyâset-i Celîlesine

.

Rusyalının Livene ve Ardanuç cihetine olan hücûmuna şeciâne mukâbele ve müdâfaada Rusyalıyı kerhen ve münhezimen ric’at ettirilib ancak Rusyalının mikdârı buraca tamâmıyle ma’lûm değilsede mesmûâta nazaran altı tabur piyâde ve bir mikdâr süvâri ile hücûm eylediği anlaşılmış ve Ardahan cihetinde bir mikdâr karakol bırakıb gitmiş iken bu aralık yine birkaç tabur gelmiş olduğu haberi alınmış. Poshof taraflarında iki tabur piyâde ve bir mikdâr süvârisi varsa da kâh askerlerini tenâkus ve kâh tezâyüd ile bu taraftan diğer tarafa durmayıb gezdirmekde ve Ahıska cihetinde dahi üç dört tabur piyâde bir mikdâr süvâri olduğu tahkik kılınmıştır. Acara-i Ulya cihetinde dört tabur asâkir-i muâvine olub bin yüz neferden ibâret Livane kazâsı muâvine ve neferâtına ağızdan dolar tüfenk verilmiş ve bin ikiyüz neferden müretteb Acara-i Ulya nâhiyesi neferât-ı muâvinesine iğneli tüfenk verilib Şerif Bey kumandasında mevkî-i harbde oldukları gibi Acara-i Süflâ’nın bin beş yüz neferden müretteb üç tabur asâkir-i muâvineye dahi iğneli tüfenk verilmiştir. Üçyüz kırk neferden ibâret muahharen teşkîl olan bir tabur-ı muâvineye iğneli tüfenk olmadığından kendi tüfenkleri ve diğer taburlarıyla Çürüksu mevkîinde muhârebede oldukları ve bunlardan başka muahharen tertîb ve tabura iltihâk olan iki bölük –i muâvine yerine iğneli tüfenk diğeri kendi tüfenkleri ile mevkî-i harbde olub fakat bu havâlinin sarp arâzisi olarak ağızdan dolar tüfenk ile her ne kadar müdâfaa olundu ise de esnâ-yı harbde ve düşmâna mukâbele ve müdâfaada halel geldiğinden iğneli tüfenk olmadıkça asâkir-i muâvine harbden imtinâ etmekde oldukları ve Acara-i Ulya’da bir adet tabur ve Acara-i Süflâ’da iki tabur asâkir-i redîfe ile bir adet top olduğu ve bil-cümle ahâli kemal-i gayret ve şecââtle mevkî-i harbde olduklrı gibi teşvîkât ve tergîbât –ı fevk-al-âde ile çoluk ve çocuk ve avratlarıyla harb mevîinne gitmeğe iktidârıolmayanlar ve müddet-i kalîle ile münâvvebeten hanelerine gelenler mümkün mertebe ziraat ve her işlerini icrâ etdirilmesidir. Derviş Paşa Hazretleri Batum cihetiyle Surhazre (?) muvasalâtla berâber avn ü inayet-i bârî ve rhâniyen Hazret-i Peygamberi ile Çürüksu ve Acara ve Livane taraflarında olan Rusyalının hücûm-ı bâgî-yânesine semere-i tedâbir-i sâibâne-imüşîrâneler ile olunan müdâfaa ve mukâbele müddet-i kalîle de külliyen münhezim ve bu havâliden tard ve teb’îd edilmesiyle şu yüzden ahâliye emniyet ve istirâhât –i kâmile bahş olmuş olduğundan umûm ahâli Cenâb-ı Rabb’ül Müteâli Hazretlerinden taraf-ı zî-şeref hazret-i Padişâhiçün birkat daha davât –ı hayrât ayât-ışehen –şahileriyle meşkûl olduklarını 22 Haziran 93 târihli telgraf-ı emriyesine cevâben arz ederim.

.

Ferman

.

Kâim-makâm

İmza

.

Not : Acaralı Şerif Bey, Hamşizade Şerif Bey’ dir.

.

ATASE Arşivi

ORH

K: 5

G: 42

B: 42-1

.

Kaynak :

T.C ARTVİN VALİLİĞİ

19. VE 20 . yüzyıl belgelerinde ARTVİN

.

Göğe Komşu Topraklar / ARTVİN